KNX Perde, Panjur ve Jaluzi Kontrolleri

Otomasyon sistemlerinde Aydınlatma Kontrollerinden daha sonra en çok karşılaşılan bir başka kontrol tipi ise Motorlu Perde-Panjur-Jaluzi kontrolleridir.

Otomasyon sisteminde kullanılan Motorlu perde ve panjurları 230 V AC ve ya 12-48V DC çalışan motorlar olarak iki tipe ayırmak mümkündür. Bunlardan 230 V AC çalışanlar hem mekanizma olarak maliyeti, hem de otomasyona entegrasyonunun maliyeti açısından daha çok tercih edilmektedir. Klasik KNX aç/kapa modüllerini incelediğinizde büyük çoğunluğunun aç/kapa ve perde-panjur olarak kullanılabildiğini görebilirsiniz. Buradaki perde-panjurlar 230 V perde olarak düşünülmektedir.

KNX otomasyon sistemlerinde enerji kablolarının daima direkt panoya çekildiğinde bahsetmiştik. Bu perde-panjur modülleri içinde geçerlidir. Otomasyon sisteminden kontrol edilecek olan perde – panjur- jaluzi v.b. motorlu ürünlerin linyelendirilerek otomasyon sistemi modüllerinin olacağı panoya çekilmesi ve her bir stor hattı için en az 3 kablo (yukarı faz ucu-aşağı faz ucu-nötr) hattı olması gerekmektedir. Kablonun kesitinin motorun gücüne göre belirlenmesi uygun olacaktır.

Perde-Panjur motorlarının üzerinde DIP Switch’ler vardır. Bu switch yardımıyla perde yada panjurun hareketinin hangi noktalar arasında olacağı belirlenebilir. Bu sayede motorun ilgili ucuna ne kadar faz verirseniz verin gideceği en son nokta sizin belirlediğiniz nokta olacaktır.

Perde-Panjur motorlarını düşündüğümüzde aç/kapa yapan modüller ile bu kontrollerin sağlanıp sağlanamayacağı aklımıza gelebilir. Burada sıkıntı yaratabilecek nokta motorun aşağı ve yukarı faz ucuna aynı anda enerji gitmesinden kaynaklı motorun çift yönlü faza maruz kalması ve arızalanması olabilir. Bu yüzden aç/kapa ve perde modüllerinin bir arada bulunduğu modüller mutlaka parametresel değişiklikler yapılmadan önce default olarak perde olarak ayarlanmıştır. Bu sayede motoru korumuş oluruz.

Yazımızda kontrol edilecek cihazları anlatırken Perde-Panjur-Jaluzi diye ayrı ayrı söylemek zorunda kalabiliyoruz. Buradaki fark ise oldukça basittir. Özellikle yüksek binalı kulelerde perdeler açılırken önce dışarı doğru binadan bir bütün olarak ayrılır. Bu hareketini tamamladıktan sonra alt tarafı camdan uzaklaşarak eğimli bir hal alır.Bu ikinci harekete kanat hareketi (Slat) denilmektedir. Perde motorlarından (Blind Actuators), bu iki hareketide kontrol edebilirsiniz. Panjur ve Jaluzi modüllerinde ise (Shutter Actuators), motor sadece aşağı-yukarı yada sağa-sola olacak şekilde çalışmaktadır. Bu yüzden perde modülleri daha kapsamlıdır ve bu modüllerle panjur ve jaluzilerde kontrol edilebilmektedir. Fakat kanat hareketi varsa kontrolü panjur modülleri ile sağlanamaz.

Kablolama özeti ve proje notu

• KNX BUS: 2x2x0,8 TP1 — kırmızı/siyah bus çifti
• 230 V motor hattı: 4x1,5 mm² (Yukarı-Aşağı-N-PE) — tipik tüp motor örneği
• Motor gücü, hat uzunluğu, koruma ve üretici bağlantı şeması kesin kesit seçimini belirler.

Önemli: Buradaki kesitler tipik uygulama örnekleridir. Nihai kablo tipi, damar sayısı, kesit, gerilim düşümü, kısa devre dayanımı ve koruma elemanları yürürlükteki standartlara, yük hesabına, hat uzunluğuna ve bağlanacak ekipmanın teknik dokümanına göre proje mühendisi tarafından doğrulanmalıdır.

Kaynak ve ilk yayın: Voltimum Türkiye’deki özgün yazıyı görüntüleyin.