KNX Bus Topolojisi ve Kablolama Kuralları

KNX ile yapılacak akıllı binalarda programlamanın doğru yapılmasından daha önemli bir detay varsa oda kablolama sisteminin düzgün yapılmasıdır.

KNX daha çok yeni binalarda uygulanan bir standarttır.Bunun nedeni kablolama yapısının evlerimizde bildiğimiz konvansiyonel (klasik) sisteme göre farklılık göstermesidir. Kablolamada yapılacak herhangi bir yanlışlık, programlama sırasında hatalarla karşılaşmanıza neden olacaktır.

Konvansiyonel sistemleri düşündüğümüzde enerji kablolarının önce panodan anahtarlara, oradan aydınlatmalara gittiğini görebiliriz.Knx’de ise bu yapı tamamen değişiyor.Bütün aydınlatmalar,perde/panjur linyeleri,selenoid vana uçları gibi kontrol edilecek sisteme ait enerji kabloları direkt panoya çekiliyor.Bu kısımdaki yapabileceğimiz hatalar kabloyu eksik çekmek olabilir.Klasik bir aç/kapa aydınlatma için 2 adet,dim aydınlatmala için 2 adet,tek yönlü bir jaluzi kontrolü için 4 adet enerji kablosu çekilmesi bunlara örnek olarak verilebilir..Her konuyla ilgili yazılarımda bu önemli detaylara özellikle vurgu yapacağım.

Peki ya knx anahtar,sensör gibi kontrol ekipmanları için ne yapacağız?

İlk kısım bizim daha aşina olabileceğimiz bir kısımdı.Bir önceki yazımızda belirttiğimiz gibi knx sistemlerde topoloji 2x2x0.8 ‘Twisted Pair 1’ kabloları ile oluşturuluyor.Dört damar olan bu kablonun kırmızı ve siyah uçları bizim knx bus hattını oluştururken kullanacağımız uçlar olacak.Diğer sarı ve beyaz kabloları ise genelde yedek bırakıyoruz,yada ıp router vb. dc gerilimle besleyeceğimiz cihazlarımız varsa bunların beslemeleri içinde kullanadabiliriz.Gene aşağıdaki resimde gördüğümüz kabloların girdiği KNX bus klemenslerinin 4 kırmızı,4 siyah girişi vardır.Kırmızı ve siyah girişler kendi aralarında kısa devredir.Kurduğunuz topolojinin iyi çalışabilmesi için kırmızı ve siyah kabloların doğru bir şekilde girilmiş olması gerekmektedir.

KNX Sistemi yıldız bağlantı,ağaç yapısı ve daisy-chain(halka-seri-zincirleme dizim) yapıya izin vermektedir.Dikkat edilmesi gereken nokta kapalı devre(loop) oluşturulmamasıdır.Böyle bir durumda programlama yapmanız olanaksız hale gelecek,yazdığınız programları cihazlara yüklemek istediğinizde hatalarla karşılaşacaksınız.Daisy-Chain yapı dışındaki yapılarda loop bağlantı yapma olasılığı fazla yüksek olduğu için büyük çoğunlukla daisy-chain topoloji tercih edilir.Basit bir anlatımla bus kablosunu panodaki cihazlardan başlayarak atlaya atlaya her cihaza sırayla girip çıkıyoruz,en son girdiğimiz cihazda kabloyu bırakıyoruz.Buradaki kabloyu klasik sistem gibi düşünüp devre tamamlanmalı gibi bir mantıkla gene en baştaki cihaza veya başka bir cihaza götürmemeliyiz.

Topoloji doğru kurulsa dahi dikkat etmemiz gereken bazı kurallarda mevcuttur:

• Hattaki toplam kablo uzunluğu 1000 metreyi aşmamalıdır.
• Güç Kaynağı ile son ünite arasındaki maksimum kablo mesafesi 350 metreyi aşmamalıdır.
• İki ünite arasındaki maksimum mesafe 700 metreyi aşmamalıdır.
• Eğer sistemde iki güç kaynağı bulunuyorsa iki güç kaynağı arasındaki mesafe 200 metreden az olmamalıdır.

Kablolama özeti ve proje notu

• KNX BUS: 2x2x0,8 TP1 — kırmızı ve siyah damarlar haberleşme için kullanılır.
• Hat güç kaynağı enerji beslemesi: 3x1,5 mm² (L-N-PE) — tipik küçük güç örneği
• Toplam kablo uzunluğu ve cihazlar arası mesafeler KNX hat kurallarına uygun tutulmalıdır; kapalı loop yapılmamalıdır.

Önemli: Buradaki kesitler tipik uygulama örnekleridir. Nihai kablo tipi, damar sayısı, kesit, gerilim düşümü, kısa devre dayanımı ve koruma elemanları yürürlükteki standartlara, yük hesabına, hat uzunluğuna ve bağlanacak ekipmanın teknik dokümanına göre proje mühendisi tarafından doğrulanmalıdır.

Kaynak ve ilk yayın: Voltimum Türkiye’deki özgün yazıyı görüntüleyin.